Hiroshi Mikami & Helen Vergouwen
Beeld voor Bert, 2017
Het Beeld voor Bert aan de poort van de vestingstad is een ode aan het Symposion. Met kunstkenner Antoinette Hilgemann de Stigter en een enthousiast bestuur stond Bert van Meteren (1928-2018) aan de wieg van de eerste kunstmanifestatie in 1974. Ook bij het vervolg, de Symposions van 2005 en 2015, was Bert nauw betrokken.
De Symposions hebben Gorinchem een schat aan (buiten)beelden gebracht. Van veel betrokken kunstenaars is het werk inmiddels wereldwijd te bewonderen. De vormen en de ideeën die eraan ten grondslag liggen, kregen in de loop van de tijd steeds meer waardering.
De eerste kunstmanifestatie in 1974 had een bijzonder idealistisch karakter. Het doel was vooral om beeldend kunstenaars, bedrijven, hun arbeiders en burgers samen te brengen. De vonk sprong over, steeds meer bedrijven en kunstenaars sloten zich aan. “Het was zwaan-kleef-aan”, schetst Antoinette.
Door dialoog en samenwerking zou er wederzijds meer begrip en waardering ontstaan die de samenleving ten goede kon komen. Je zou kunnen stellen dat die eerste generatie Symposionkunstenaars de wereld een beetje beter wilden maken. De bedrijven, de organisatoren, gemeente, provincie en andere sponsoren steunden hen daarin. Op deze schaal was dat een unicum.
De betrokkenen zochten verbinding. En misschien is dat een halve eeuw later nog steeds de kracht. Ook voor de kunstenaars en organisatoren die de rode draad in 2025 weer hebben opgepakt.
Over de kunstenaars:
Het zoeken van verbinding gold ook zeker voor de Japanse kunstenaar Hiroshi Mikami (1944 –1999). Hij had dit beeld – onvoltooid – achtergelaten. Waarschijnlijk om bij terugkeer in Nederland het weer op te pakken. In vergelijking met zijn andere werk is dit beeld bescheiden. Maar dat achterlaten paste geheel in de lijn van zijn filosofie als leerling van beeldhouwer Karl Prantl: beelden horen op de plek waar ze zijn gemaakt om die te delen met de mensen die daar komen.
Mikami werkte vaak met andere kunstenaars samen om bijzondere plaatsen te creëren waar kunst en natuur elkaar versterken. Zo is zijn Wandeling van de Zon te vinden in Dubrova, een van de mooiste beeldenparken van Kroatië. Hij was daar in 1973 voor het Mediterrane Beeldhouwers Symposium. Zelf initieerde hij een symposion in een arm deel van India waar beeldhouwers uit de hele wereld kwamen. Zo zijn overal op de wereld zijn beelden te vinden.
Zijn droom was om de oevers van de Rijn te markeren met beelden tot waar de rivier in Nederland de zee in stroomde. In ieder geval is dat op één plek gelukt, hier dichtbij, in Sliedrecht. Hij was gefascineerd door de historie van dijkenbouwers en baggeraars. Vanaf bankjes op het plein volgden gepensioneerden zijn noeste werk, eerst zwijgend later met openlijke bewondering. Ze voorzagen hem van koffie.
In 1997 begon hij een nieuw project ‘Quau in Photo’ in samenwerking met een beroemde Japanse fotograaf. Kiyoshi Tatsukawa maakte opnames van de vonken (quau) die ontstonden als Mikami (in het zweet) tijdens een performance Mikami met een hamer op een rots slaat. Dit was de essentie van zijn werk als beeldhouwer: het licht van de vonken en het geluid van het houwen. Hij zocht daarin een universele taal.
Intuïtie, evenwicht en lichtval
Het Beeld van Bert is uiteindelijk voltooid door de Brabantse kunstenaar Helen Vergouwen. Het is in gietbeton maar Vergouwen werkt vooral met cortenstaal, omdat het als sterk materiaal goed past bij haar buitenwerken. De geometrisch-abstracte traditie van het Symposion is in haar kunst terug te vinden. Daarin hebben ook intuïtie, evenwicht en lichtval een belangrijke rol.
De inspiratie voor geometrische patronen vindt ze in gebouwen, interieurs en plattegronden. Daar maakt ze kleine schetsen van om ze verder te verwerken.
Haar kunstwerken zijn te zien in onder andere Hongarije, Frankrijk, Italië en Nederland, waaronder het Gorcums Museum.
